Nieregularne owłosienie obejmuje zarówno nadmierny wzrost włosów w nietypowych lokalizacjach, jak i ich ogniskową utratę. Objaw ten może przyjmować postać hirsutyzmu, hipertrychozy lub łysienia plackowatego i często wiąże się z zaburzeniami hormonalnymi albo autoimmunologicznymi. Prawidłowa diagnostyka pozwala ustalić przyczynę i wdrożyć leczenie.
- Hirsutyzm najczęściej wynika z hiperandrogenizmu, zwłaszcza w przebiegu PCOS
- Hipertrychoza może być wrodzona lub polekowa
- Łysienie plackowate ma podłoże autoimmunologiczne
- Diagnostyka obejmuje badania hormonalne i ocenę trichoskopową
Zobacz też: Zmiany głosu – przyczyny, diagnostyka i leczenie dysfonii
Czym jest nieregularne owłosienie i jakie są jego główne typy?
Nieregularne owłosienie oznacza zaburzenia w rozmieszczeniu, gęstości lub cyklu wzrostu włosów.
Hirsutyzm dotyczy kobiet i polega na występowaniu włosów typu męskiego w okolicach zależnych od androgenów, takich jak twarz, klatka piersiowa czy brzuch. Hipertrychoza oznacza nadmierny wzrost włosów niezależny od działania hormonów płciowych. Może mieć charakter wrodzony lub nabyty.
Łysienie plackowate to odmienna postać zaburzenia, w której dochodzi do ogniskowej utraty włosów na skutek reakcji autoimmunologicznej skierowanej przeciw mieszkom włosowym.
Jakie zaburzenia hormonalne prowadzą do hirsutyzmu?
Najczęstszą przyczyną hirsutyzmu jest zespół policystycznych jajników, określany jako PCOS.
W przebiegu PCOS dochodzi do hiperandrogenizmu, czyli nadmiernej produkcji androgenów, w tym testosteronu. Zaburzenia osi podwzgórze–przysadka–jajnik prowadzą do nieprawidłowych proporcji LH i FSH.
Inne przyczyny obejmują zaburzenia nadnerczy, w tym wrodzony przerost nadnerczy oraz rzadziej guzy nadnerczy. W diagnostyce oznacza się stężenie DHEAS, testosteronu oraz inne hormony płciowe.
Choroby tarczycy, zarówno nadczynność tarczycy, jak i niedoczynność tarczycy, mogą zaburzać równowagę hormonalną i wpływać na cykl wzrostu włosa.

Czym jest hipertrychoza i kiedy ma charakter polekowy?
Hipertrychoza to nadmierne owłosienie niezależne od poziomu androgenów.
Może mieć charakter wrodzony lub nabyty. Postać nabyta bywa związana z przyjmowaniem leków, takich jak minoksydyl czy cyklosporyna. Leki te stymulują mieszki włosowe i wydłużają fazę wzrostu włosa.
Hipertrychoza może również towarzyszyć zaburzeniom metabolicznym, niedożywieniu oraz czynnikom genetycznym.
Jak powstaje łysienie plackowate i jak wygląda diagnostyka?
Łysienie plackowate jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe.
Prowadzi to do nagłej utraty włosów w wyraźnie odgraniczonych ogniskach. W przebiegu choroby nie dochodzi do trwałego zniszczenia mieszków, dlatego możliwy jest odrost.
Diagnostyka obejmuje:
- Badanie dermatologiczne
- Trichoskopię w celu oceny struktury włosa
- Badania hormonalne w przypadku podejrzenia zaburzeń endokrynologicznych
W zależności od przyczyny pacjent może wymagać konsultacji z dermatologiem lub endokrynologiem.

Q&A – najczęstsze pytania pacjentów
Czy nadmierne owłosienie zawsze oznacza zaburzenia hormonalne?
Nie, w hipertrychozie poziom hormonów może być prawidłowy.
Czy PCOS jest częstą przyczyną hirsutyzmu?
Tak, jest to najczęstsza przyczyna nadmiernego owłosienia u kobiet.
Czy łysienie plackowate jest trwałe?
Nie zawsze, w wielu przypadkach włosy odrastają.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Gdy pojawia się nagła utrata włosów lub nadmierne owłosienie w nietypowych lokalizacjach.
Źródła:
- Escobar-Morreale H.F., Polycystic ovary syndrome: definition and management, The Lancet.
- Azziz R. et al., Androgen excess disorders in women, Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.
- Pratt C.H. et al., Alopecia areata, Nature Reviews Disease Primers.
- Tosti A., Trichoscopy in hair disorders, Journal of Dermatology.
- Hordinsky M., Overview of hypertrichosis, Dermatologic Clinics.
